Działania państw bałtyckich na rzecz Iraku i Kurdów irackich… cz. 1

Działania państw bałtyckich na rzecz Iraku i Kurdów irackich, w obliczu konfliktu z tzw. Państwem Islamskim w latach 2014-2017 cz. 1

Powstała w 2014 roku salaficka organizacja terrorystyczna, zwana Państwem Islamskim (PI) stała się jednym z najważniejszych i najtrudniejszych wyzwań dla państw Bliskiego Wschodu oraz Europy. Mimo zatrzymania przez rząd Iraku i Kurdów, fali ofensywy oraz pomimo uszczuplenia terytoriów samozwańczego PI a nawet ogłoszenia zwycięstwa z PI, państwa objęte konfliktem wymagają dalszego wsparcia. Celem niniejszego artykułu jest analiza stanowisk oraz intensywność reakcji państw bałtyckich, na rzecz wsparcia działań rządu Iraku i Kurdów irackich w latach 2014-2017, w momencie najintesywniejszych walk z z PI i największego rozwoju tej organizacji.

W ostatnim okresie walki z terroryzmem, największym zagrożeniem stało się tzw. Państwo Islamskie (PI). Ryzyko jakie niesie ze sobą działalność terrorystyczna na Bliskim Wschodzie, jak pokazały zamachy chociażby we Francji i Belgii jak i innych zakątkach świata, wykraczającymi poza region. Największy wkład w walkę z tzw. PI wśród państw koalicji miały USA, Francja, Wielka Brytania i w ograniczonym stopniu Niemcy, które zajmują się głównie szkoleniami i dostarczaniem broni do Iraku. W przypadku ataku na członków NATO i UE, pojawia się pytanie jakie działania podejmowały państwa członkowskie tych organizacji wobec tzw. PI. W artykule skupię się na pomocy dla rządu Iraku oraz Kurdów irackich przez państwa bałtyckie (Litwa, Łotwa, Estonia). Na pierwszy rzut oka wydaje się, że stopień niebezpieczeństwa terroryzmu islamskiego w tych państwach jest bardzo niski. Jednak, prawie wszystkie z  wymienionych państw (oprócz Łotwy) pojawiły się w materiale propagandowym tzw. Państwa Islamskiego, jako kraje, wrogie ideą tzw. PI, z którymi bojowicy powinni walczyć. Mimo powyższego możliwego ryzyka, nie tylko ono determinuje działania części opisywanych państw w Iraku.  

Litwa

Litwa ze względu na inne priorytety w polityce zagranicznej oraz możliwości małego państwa nie prowadzi ambitnej  polityki w Iraku. Swoje przedstawicielstwa dyplomatyczne na Bliskim Wschodzie, ma jedynie w Egipcie, Izraelu i Turcji[1]. Determinuje to, jej wpływ i wsparcie w Iraku dla rządu w Bagdadzie i Kurdów irackich.

W 2014 r. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Litwy przekazało 26 tys. euro pomocy humanitarnej do Iraku poprzez Fundusz Narodów Zjednoczonych na Rzecz Dzieci (UNICEF)[2]. W październiku 2014 r. minister obrony narodowej Juozas Olekas, wyraził możliwość wysłania instruktorów litewskich do szkolenia sił irackich[3].

Na początku 2015 r. Wojskowe Służby Medyczne Litewskich Sił Zbrojnych przygotowały dostawę pomocy medycznej dla rządu Iraku o wartości 30 tys. euro, wspierając ich starania w walce z tzw. PI. Transport został dokonany na podstawie próśb i potrzeb rządu w Iraku oraz na podstawie decyzji podjętych na szczycie NATO w Walii. Dostarczeniem zajęły się siły zbrojne Danii. Nie był to pierwszy przypadek współpracy Danii i Litwy w Iraku. Podczas operacji w Iraku, w latach 2003-2007 pluton żołnierzy litewskich został włączony do duńskiego batalionu w pobliżu Basry[4].

Także wymiar wsparcia uchodźców był wykorzystany w ramach wsparcia. W lipcu 2015 r. Litwa przyjęła małą grupę chrześcijan z Iraku[5]. Zgodnie z ustaleniami UE, Litwa miała przyjąć 1105 uchodźców z Iraku, Syrii i Erytrei. Pierwsza rodzina w ramach tego programu przybyła w grudniu 2015 r.[6]

We wrześniu 2014 r. Raimonda Murmokaitė stały przedstawiciel Litwy przy ONZ podczas posiedzenia Rady Bezpieczeństwa ONZ wyraził poparcie dla utworzonego rządu w Iraku, podkreślając, że musi on reprezentować wszystkie grupy w tym państwie[7]. Minister spraw zagranicznych Litwy Linas Linkevičius w wywiadzie z grudnia 2015 r., jako największe zagrożenie dla Europy i świata wymienił po pierwsze kwestię terroryzmu, po drugie migracje i po trzecie konflikty w Syrii. Przy tym ostatnim, krytykował Rosję za walkę z tzw. PI, która robi to tylko w słowach, nie w czynach. Powtórzył, że nie ma szans na współpracę z Rosją w zmaganiach w Syrii, oprócz ,,koordynacji pewnych działań”[8]. Dalia Grybauskaitė prezydent Litwy poszła jeszcze dalej, porównując Rosję do tzw. PI jako państwo, które stosuje metody terrorystyczne i zagraża swoim sąsiadom[9]. Pokazuje to determinacje rządu Litwy na podkreślenie obaw przed Moskwą, która jest głównym zagrożeniem dla państwa litewskiego.  

Na podstawie decyzji parlamentu Litwy z 29 czerwca 2016 r. na początku 2017 r., wysłano po raz pierwszy, podczas operacji Inherent Resolve, sześciu żołnierzy litewskich. Wchodzili oni w skład duńskiego kontyngentu wojskowego. Zadaniem Litwinów było szkolenie irackich sił lądowych w celu podniesienia ich gotowości bojowej i edukacji oraz udział w zabezpieczaniu obszaru treningowego[10].

Na rzecz dobrych relacji litewsko-kurdyjskich działa Litewsko-Kurdyjska Organizacja Przyjaźni (Lithuania-Kurdistan Friendship Organization – LKFO), która powstała w 2015 r. Przewodniczący tej organizacji Mohamed Rawandzi zapowiedział w czerwcu, że ambasada Litwy w Bagdadzie zostanie przeniesiona do Erbilu[11].

Warto jeszcze wspomnieć o inicjatywach Litwy w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, gdzie była niestałym członkiem w latach 2014-2016. Litewski przedstawiciel był m.in. szefem Komitetu Antyterrorystycznego (The Counter Terrorism Committee – CTC), działający w ramach ONZ. Z inicjatyw Litwy[12], 27 maja 2015 r. RB ONZ przyjęła rezolucję nr 2222 dotyczącą ochrony cywili podczas konfliktu zbrojnego, skupiająca się na ochronie dziennikarzy i pracowników mediów, często zabijanych lub porywanych przez terrorystów na tym obszarze[13].

Przejdź do części drugiej: Łotwa.

Przejdź do części trzeciej: Estonia


  • [1] Ministerstwo Spraw Zagranicznych Republiki Litewskiej, www.urm.lt  
  • [2] Lithuania allocates humanitarian aid to children in Iraq and to fight Ebola, 6.10.2014, www.urm.lt/default/en/news/lithuania-allocates-humanitarian-aid-to-children-in-iraq-and-to-fight-ebola
  • [3] Lithuania ready to send instructors to train Iraqi forces fighting ISIS, 1.10.2014,  www.en.delfi.lt/lithuania/defence/lithuania-ready-to-send-instructors-to-train-iraqi-forces-fighting-isis.d?id=66004140
  • [4] Lithuania donated medical supplies for the military forces of the Government of Iraq, 9.01.2015, www.kam.lt/en/news_1098/current_issues/lithuania_donated_medical_supplies_for_the_military_forces_of_the_government_of_iraq
  • [5] Iraqi refugees in Vilnius: We are running from Islamic State, 8.07.2015, www.en.delfi.lt/lithuania/society/iraqi-refugees-in-vilnius-we-are-running-from-islamic-state.d?id=68433106
  • [6] Lithuania receives first refugee family, 16.12.2015, www.baltictimes.com/lithuania_receives_first_refugee_family/
  • [7] Lithuania expressed support for Iraq’s new government, 19.09.2014, www.mission-un-ny.mfa.lt/missionny/en/news/lithuania-expressed-support-for-iraqs-new-government-1
  • [8] ‘Russia is fighting against ISIS only in words’. Belsat TV interviews Lithuanian FM, 3.12.2015, www.belsat.eu/en/news/russia-is-fighting-against-isis-only-in-words-belsat-tv-interviews-lithuanian-fm/
  • [9] L. Weymout, Lithuania’s president: ‘Russia is terrorizing its neighbors and using terrorist methods’, 24.09.2014, www.washingtonpost.com/opinions/lithuanias-president-russia-is-terrorizing-its-neighbors-and-using-terrorist-methods/2014/09/24/eb32b9fc-4410-11e4-b47c-f5889e061e5f_story.html
  • [10] First group of Lithuanian military instructors deployed to the US-led coalition operation in Iraq, 22.12.2016, https://kam.lt/en/news_1098/news_archives/news_archive_2016/news_archive_2016_-_12/first_group_of_lithuanian_military_instructors_deployed_to_the_us-led_coalition_operation_in_iraq.html?pbck=0 , Lithuanian contingent will begin service in the US-led Coalition operation in Iraq in early February, 20.01.2017, https://kam.lt/en/news_1098/current_issues/lithuanian_contingent_will_begin_service_in_the_us-led_coalition_operation_in_iraq_in_early_february
  • [11] Kurdistan Region and Lithuania Fostering Relations, 2.06.2016, www.basnews.com/index.php/en/news/world/279379
  • [12] UN Security Council adopts Lithuania-initiated resolution on journalist protection, 28.05.2015, www.en.delfi.lt/lithuania/foreign-affairs/un-security-council-adopts-lithuania-initiated-resolution-on-journalist-protection.d?id=68088178
  • [13] In All-Day Debate, Security Council Voices Alarm at Growing Threats to Journalists, Unanimously Adopting Resolution 2222 (2015), www.un.org/press/en/2015/sc11908.doc.htm