OCALAMY

,,Ocalamy” to projekt realizowany wspólnie przez Wojewodę Dolnośląskiego i oddział IPN we Wrocławiu. Jego celem jest odnalezienie oraz oznakowanie specjalnym znakiem graficznym grobów osób czynnie zaangażowanych w walkę o niepodległość i jej utrzymanie na przełomie pierwszej i drugiej dekady ubiegłego wieku. Intencją jest również zabezpieczenie grobów przed ewentualną likwidacją przy współpracy z cmentarzami komunalnymi i parafialnymi.

– Prowadzimy taką swoistą podróż po dolnośląskich cmentarzach, gdzie szukamy

szczególnych postaci. Postaci, których groby możemy uhonorować symbolicznym znakiem ,,Ojczyzna Swemu Obrońcy” – mówi Wojciech Trębacz z IPN we Wrocławiu. – Nazwaliśmy ten projekt ,,Ocalamy”, bo w pewnych wypadkach ocalamy te groby od fizycznego zniszczenia, ale ocalamy przede wszystkim pamięć o niezwykłych osobach, które

swoje życie poświęcały obronie ojczyzny – zaznacza.

Jak czytamy na stronie projektu, bardzo istotnym elementem działań jest nawiązanie głębokiej współpracy ze społecznościami lokalnymi, dysponującymi odpowiednią wiedzą i rozeznaniem w terenie. Duża grupa osób zaangażowanych w walkę o niepodległość Polski spoczywających w mogiłach na terenie Dolnego Śląska ze względu na minione realia państwa polskiego zdominowanego przez ideologię komunistyczną, nie mogła za swojego życia eksponować chlubnej przeszłości. Takie informacje nie znajdowały też często miejsca na ich grobach. W swoim założeniu projekt ma wzmocnić więzi międzypokoleniowe i ugruntować poczucie tożsamości mieszkańców dopiero tworzących polskie dziedzictwo regionu. Jego istotnym zadaniem jest również przywrócenie w świadomości lokalnej zapomnianych bohaterów oraz rozbudzenie zainteresowania historią najnowszą Polski.

Polacy pamiętają o bohaterach 

Wyniki badań Narodowego Centrum Kultury z 2017 roku pokazują, że zdaniem Polaków dbanie o groby osób biorących udział w walkach o niepodległość jest, obok rekonstrukcji historycznej, najważniejszym sposobem obchodzenia Święta Niepodległości.

Pierwsze, uroczyste znakowanie grobów bohaterów odbyło się  na cmentarzu komunalnym w Kamiennej Górze. Oznakowano wówczas trzy groby: Kapitana Wojska Polskiego Józefa Sierocińskiego – adiutanta generała Hallera, Antoniego Bila – żołnierza wojny polsko-ukraińskiej i polsko-bolszewickiej oraz Konrada Romanowskiego – legionisty i żołnierza Wojska Polskiego. Do tej pory uhonorowano już 72 groby.