40 lat wrocławskiej Solidarności

26 sierpnia 1980 r. Tomasz Surowiec autobusem Jelcz 043, zwanym ze względu na swój kształt ,,ogórkiem” zablokował wyjazd z Zajezdni nr VII we Wrocławiu, co doprowadziło do strajku. Jego uczestnicy solidaryzowali się z robotnikami z Wybrzeża. Tak narodziła się wrocławska „Solidarność”. W tym roku przypada 40. rocznica tego wydarzenia.

Wrocław pamięta

Wrocławianie każdego roku obchodzą rocznicę powstania NSZZ ,,Solidarność”. Uroczystości rozpoczynają się od odwiedzin przy grobach Kazimierza Michalczyka (ofiara zbrodni komunistycznej, postrzelony podczas manifestacji 31 sierpnia 1982 roku we Wrocławiu, zmarł 2 września 1982 roku w wieku 27 lat) i Piotra Bednarza (jeden z najbardziej niezłomnych przywódców „Solidarności”, w stanie wojennym wiele lat więziony i bestialsko traktowany przez komunistów, zmarł 26 marca 2009 roku) na Cmentarzu Grabiszyńskim.

Ważnym punktem uroczystości jest także złożenie wieńców i kwiatów pod tablicą przy ul. Grabiszyńskiej, gdzie powstała dolnośląska ,,Solidarność”. Nie brakuje wspólnej modlitwy. Jak podkreśla Kazimierz Kimso, szef dolnośląskiej „Solidarności”, Związek powstał dzięki powołaniu na Stolicę Apostolską Jana Pawła II. – On nas zgromadził i pokazał, że solidarnie możemy wiele zdziałać. Wtedy, w sierpniu 1980 r. wieszaliśmy na bramach zakładów pracy dwa wizerunki: jego i Matki Boskiej Częstochowskiej – przypomina historię Kazimierz Kimso.

O tym, że postać Papieża Polaka jest ważna dla dolnośląskiej ,,Solidarności” świadczy motto programu obchodów tegorocznej, 40. rocznicy powstania Związku. Jest nim cytat z homilii Jana Pawła II wygłoszonej w 1987 roku w Gdańsku: ,,Solidarność — to znaczy: jeden i drugi, a skoro brzemię, to brzemię niesione razem, we wspólnocie. A więc nigdy: jeden przeciw drugiemu. Jedni przeciw drugim”. – W organizowanych wydarzeniach chcemy zaakcentować, że to co stało się w Sierpniu ’80 mogło odnieść sukces tylko dzięki wspólnotowemu wymiarowi – mówi dr Marek Mutor, dyrektor Centrum Historii Zajezdnia. – 40 lat temu strajkujący tu w Zajezdni nie wysunęli własnych postulatów. Postanowili poprzeć te z Gdańska. Tym samym wzmacniając głos kolegów i koleżanek z Wybrzeża – ocenia. Jak dodaje, w centrum obchodów będą uczestnicy strajku w Zajezdni. W związku z powyższym Centrum Historii Zajezdnia uruchamia specjalny program zbierania relacji i pamiątek z tego czasu. – Zapraszamy wszystkich, którzy w jakiś sposób brali udział w strajku bądź wspierali strajkujących, by podzieli się z nami swoimi wspomnieniami – zachęca Marek Mutor.

Drugie życie strajkowego ,,ogórka”

Ośrodek „Pamięć i Przyszłość” w ubiegłym roku postanowił przeprowadzić przedsięwzięcie, pt.: „Drugie życie strajkowego Jelcza 043”. Inicjatywę podjęły Politechnika Wrocławska, Jelcz Spółka z o. o., Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Spółka z o. o. oraz NSZZ „Solidarność” Region Dolny Śląsk. Rezultatem współdziałania tych instytucji jest renowacja autobusu Jelcz 043 oraz przywrócenie jego wyglądu z 1980 roku, przy jednoczesnym nadaniu mu cech pojazdu nowoczesnego, odpowiadającego najnowszym standardom. – Mamy nadzieję, że autobus uda się odrestaurować do sierpnia, kiedy to obchodzić będziemy 40-lecie powstania ,,Solidarności” – wyraża nadzieję dyrektor Centrum Historii Zajezdnia.

Program obchodów 40. rocznicy powstania NSZZ ,,Solidarność”:

Obchody rozpoczęły się 24 stycznia kongresem „Transcribathon – Enriching Europeana” – przemiany ustrojowe ’89”, który odbył się w siedzibie Regionu Dolny Śląsk NSZZ “Solidarność”. Podczas wydarzenia młodzież z dolnośląskich szkół średnich miała okazję nie tylko poznać historię tego okresu, ale także wziąć czynny udział we wzbogacaniu europejskiego cyfrowego dziedzictwa kulturowego.

28 marca – Finał Dolnośląskiego Konkursu Historycznego „Od Solidarności do III Rzeczpospolitej

Miejsce: Zespół Szkolno – Przedszkolnym nr 17 we Wrocławiu

27 kwietnia – Konferencja z okazji Światowego Dnia Pamięci Ofiar Wypadków przy Pracy i Chorób Zawodowych.

Miejsce: Ośrodek Szkolenia Państwowej Inspekcji Pracy we Wrocławiu

16 – 17 maja – Archidiecezjalna Pielgrzymka Ludzi Pracy

Miejsce: Henryków

4 – 6 czerwca w Centrum Historii Zajezdnia będzie miało miejsce Remembrance & Future Forum

Miejsce: Centrum Historii Zajezdnia

26 sierpnia – Wernisaż wystawy „Zajezdnia strajkuje”.

Miejsce: Centrum Historii Zajezdnia

28 – 29 sierpnia – Koncertów wROCK for Freedom

Miejsce: Centrum Historii Zajezdnia

30 sierpnia – Msza Święta z okazji 40. rocznicy mszy odprawionej podczas strajku w zajezdni przy ulicy Grabiszyńskiej oraz złożenie kwiatów pod tablicą pamiątkową.

Miejsce: Centrum Historii Zajezdnia

31 sierpnia – Prezentacja IV tomu „Encyklopedii Solidarności. Opozycja w PRL 1976 – 1989”.

12 września – 30. Bieg Solidarności

24 – 25 września – Konferencja naukowa Instytutu Pamięci Narodowej „NSZZ Solidarność w Polsce południowej”.

Miejsce: Katowice

Wrzesień/październik – Uroczysta gala NSZZ ,,Solidarność”

Miejsce: Opera Wrocławska

25 października – 40. Rocznica Protestu Głodowego Kolejarz

Miejsce: Dworzec PKP Wrocław Główny

Zdjęcia: Archiwum Centrum Historii Zajezdnia