[Podcast] O Florianie Czarnyszewicz i Nadberezyńcach

W odcinku: pisarz uznawany za jednego z największych polskich twórców XX w., i powieść, którą zachwycały się tuzy rodzimej literatury. Tak o książce pisali polscy literaci:

            Czesław Miłosz: „Wystarczyło jednej stronicy, ażebym uległ wpływowi tego narkotyku i przeczytał jednym tchem 577 stronic dużego formatu”.

            Józef Czapski: „Czy wiesz, że dziesięć lat temu wyszła książka po polsku w Argentynie, o której boję się ci pisać w za dużych superlatywach, bo tak namiętnie ją pokochałem. Pisana przez zagrodowego szlachcica znad Berezyny. Język słowotwórczy, dźwięczny, półbiałoruski. Konkretność wizji, miłość ziemi, drzew, chmur, obok której Reymont sztuczny jest i zimny, obok której myśleć można tylko o Panu Tadeuszu”.

            Do niedawna twórczość Floriana Czarnyszewicza była niemal zupełnie nieznana czytelnikom. Jednak od kilku lat wzrasta zainteresowanie pisarzem i jego dziełami. Ukazało się kilkanaście artykułów na jego temat, powstała również poświęcona mu wystawa. Wpływ na bardzo małą rozpoznawalność autora miał, obok kilku innych czynników, okres tzw. Polski „ludowej”. Czarnyszewicz był zdecydowanym przeciwnikiem komunizmu. W związku z tym po 1945 r. został, jak wielu mu podobnych antykomunistycznych twórców, ze względów ideologicznych skazany na zapomnienie. W konsekwencji czytelnicy pozbawieni byli możliwości zapoznania się arcydziełem polskiej literatury.

            Florian Czarnyszewicz urodził się 2 lipca 1900 r. pod Bobrujskiem, leżącym dzisiaj w granicach Białorusi. W sierpniu 1924 r. wyemigrował do Argentyny. Tam też powstali Nadberezyńcy, którzy są jego debiutancką powieścią. Książka ukazała się w 1942 r. w Buenos Aires, dzięki pomocy argentyńskiej Polonii. Niedawno, w 2010 r., wznowiło ją Wydawnictwo „Arcana”.

            Więcej w odcinku:

Kasper Linge – Kategoria: historia