Przyszłość logistyki i łańcucha dostaw

W Polsce logistyka jest w pewnym stopniu traktowana jako tzw. umbrella term, czyli szerokie pojęcie łączące w sobie zagadnienia związane z transportem, magazynowaniem oraz innymi elementami łańcucha dostaw. Oprócz tego w Polsce logistykę relatywnie często stosuje się zamiennie z pojęciem zarządzania łańcuchem dostaw (ang. supply chain management). Dla uproszczenia przekazu autor wykorzystał skojarzenie z zarządzaniem łańcuchem dostaw i w niniejszej pracy zostały opisane trendy związane zarówno z logistyką, jak i zarządzaniem łańcuchem dostaw.

Logistykę w szerokim ujęciu można zdefiniować jako zarządzanie przepływami dóbr materialnych, informacji, kapitału i odpadów między organizacjami. W praktyce więc skojarzenia z transportem i magazynowaniem są jak najbardziej uzasadnione. Z kolei zarządzanie łańcuchem dostaw można opisać jako zarządzanie przepływami dóbr materialnych, informacji, kapitału i odpadów w łańcuchu dostaw, czyli nie tyle między organizacjami, co między wszystkimi przedsiębiorstwami biorącymi udział w wytworzeniu produktu gotowego i dostarczeniu go do odbiorcy końcowego. Należy więc wziąć pod uwagę zarówno pozyskanie surowców naturalnych, jak i ich przetworzenie, wyprodukowanie wyrobu gotowego, jego dystrybucję, użytkowanie przez odbiorcę końcowego oraz wytworzenie odpadów.

Najnowsze trendy związane z logistyką i zarządzaniem łańcuchem dostaw opisało PwC w swoim raporcie PwC CEE Transport & Logistics Trend Book 2019. Są to: dygitalizacja, zmiany w handlu międzynarodowym, zmiany procesów logistycznych oparte na wprowadzeniu nowego oprogramowania, zmiany w handlu krajowym oraz zmiany procesów logistycznych oparte na wykorzystaniu maszyn[1].

Dygitalizacja przejawia się zmianami zachowań konsumentów, którzy wykorzystują w coraz szerszym stopniu technologie telekomunikacyjne. Wynika to między innymi z coraz powszechniejszego dostępu do technologii tego rodzaju. Inne czynniki wpływające na dygitalizację to zmiany regulacji prawnych związanych z ochroną danych oraz brak wykwalifikowanych specjalistów związanych z dygitalizacją. Wśród najistotniejszych skutków digitalizacji wymienia się ograniczenie liczby pracowników[2].

Drugi trend to zmiany w handlu międzynarodowym, które przejawiają się m. in. rozwojem handlu między Azją a Europą z wykorzystaniem m. in. inicjatywy „Jeden pas, jedna droga” (ang. One Belt, One Road), rozwojem porozumień na rzecz wolnego handlu (np. USMCA, czyli porozumienie o wolnym handlu między Stanami Zjednoczonymi, Meksykiem i Kanadą), wojnami handlowymi i powstawaniem barier celnych, internacjonalizacją transportu oraz rozwojem infrastruktury transportowej (przede wszystkim kolejowej i drogowej).

Z kolei zmiany procesów logistycznych oparte na wprowadzeniu nowego oprogramowania są związane z naciskami na zwiększenie wydajności przedsiębiorstw oraz rozwojem sztucznej inteligencji, koncepcji Internetu Rzeczy (ang. Internet of Things), analityki Big Data, technologii rozproszonego rejestru (np. Blockchain), inteligentnych systemów transportowych (ang. Intelligent Transportation Systems) oraz automatyki robotyki (ang. Robotic Process Automation).

Natomiast zmiany w handlu krajowym wynikać mają przede wszystkim z rozwoju handlu elektronicznego (np. rozwoju usług typu CEP, ang. Courier Express Parcel), rozwoju gospodarki współdzielenia (ang. Sharing Economy), starzeniu się społeczeństwa oraz zmianie zachowania konsumentów.

Ostatni omawiany trend to zmiany procesów logistycznych oparte na wykorzystaniu maszyn, które wynikać mają z rozwoju technologii transportowych i magazynowych (np. dronów magazynowych), technologii związanych z rozszerzoną rzeczywistością (ang. Augmented Reality, np. system TIMOCOM) i rzeczywistością wirtualną (ang. Virtual Reality), zmian cen paliw, rozwoju elektromobilności, wzrostu znaczenia ochrony środowiska, zmian w prawie pracy oraz infrastruktury drogowej (np. koleje dużych prędkości).

Oprócz tego w raporcie PwC CEE Transport & Logistics Trend Book 2019 przedstawiono wyniki badania przeprowadzonego w 2018 r. wśród 1239 dyrektorów operacyjnych z sektora logistycznego z 85 krajów. 85% respondentów jest przekonanych, że w ciągu najbliższych dwunastu miesięcy zyski ich przedsiębiorstw wzrosną, a 60% wierzy w rozwój gospodarczy ich gospodarek narodowych w tym samym okresie. Z drugiej strony 78% respondentów obawia się braku dostępności umiejętności związanych z technologiami cyfrowymi wśród dostępnego kapitału ludzkiego. Oprócz tego respondenci obawiają się zakłóceń działalności ich przedsiębiorstw w ciągu najbliższych pięciu lat ze względu na zmiany technologiczne (68% respondentów) oraz zmiany w kanałach dystrybucji (65%)[3].


[1] PricewaterhouseCoopers, PwC CEE Transport & Logistics Trend Book 2019.

[2] Hofmann Sandra, Cyfryzacja przygląda się pracownikom, Logistics Manager 1(5), 2019.

[3] PricewaterhouseCoopers, PwC CEE Transport & Logistics Trend Book 2019.